Blog: “Ons huis werd véél mooier door de nieuwe kozijnen”
Van 1988 tot 2025 hebben we in ons fijne herenhuis uit 1925 gewoond. We zijn van het gas af gegaan, en het is gelukt de woning te verbouwen tot energielabel A. De laatste jaren deden we elk jaar mee met de Duurzame Huizen Route en lieten we mensen zien wat wij aan ons huis in Roermond hadden verbeterd.
Intussen is ons huis verkocht. In deze blog het verhaal van wat we allemaal hebben toegepast in het huis. De lijst is lang en bestaat uit kleine én grotere maatregelen. De meeste succesvol, maar ook minder succesvolle maatregelen zijn gedeeld. Mooi was te zien dat de makelaars die ons huis bezochten, onder de indruk waren van de genomen maatregelen. Ook van de kant van de kopers was er veel belangstelling voor het feit dat eigenlijk qua isolatie/verduurzaming er niet veel meer hoeft te worden gedaan. Een heel verschil met 10 jaar geleden – toen je zelfs al rollende ogen kreeg van de makelaar als je voorzichtig naar een energielabel informeerde.
Sinds 2000 hebben we bij alle verbouwingen verduurzaming bovenaan gezet. Stapje voor stapje is de woning met een gasverbruik van 3500-4000 m3 per jaar toegegaan naar een woning met een verbruik van 1400 m3 per jaar die klaar was voor een warmtepomp.
Isoleren om flink te besparen
Dakisolatie: Hoewel we bij de vernieuwing van het dak in 1988 isolatie hebben laten aanbrengen was dat uiteindelijk volledig ontoereikend. We hebben na 2000 het dak met steenwol en klimaatfolie laten na-isoleren en laten afwerken.
Muurisolatie: In de in 1925 gebouwde tussenwoning is geen spouwmuurisolatie. Doordat we een serre hebben en hele grote ramen is er weinig buitenmuur. In de woonkamer is de buitenmuur wel geïsoleerd met een voorzetwand met folie en glaswol. Dit gaf een enorme comfortverbetering en isolatie.
Op een aantal andere plaatsen hebben we Multipor isolatie toegepast. Een heel licht materiaal dat makkelijk zelf te verwerken is maar wel erg kwetsbaar is tijdens de verwerking. De isolatie komt uit de hoeveelheid lucht die in het poreuze materiaal aanwezig is.
Hoewel het een tussenwoning is, bleek een zijmuur in de woonkamer ook gesoleerd te moeten worden. Er bleek namelijk een flinke dilatatievoeg te bestaan tussen ons huis en de buren. Als in de winter de wind op de gevel stond was dat goed te merken. Met isolatie gemaakt van textiel (Metisse), klimaatfolie en gipsplaat heb ik zelf een voorzetwand geplaatst. Erg fijn materiaal om mee te werken!
Vloerisolatie: Deze hebben we in twee stappen gedaan. Eerst is er bodemisolatie onder de achterkamer aangebracht, waarbij de kruipruimte met stukjes plastic isolatiemateriaal is gevuld. De voorkamer hebben we toen ongemoeid gelaten. Daaronder was immers een kelder, en die werd nooit kouder dan 14 graden, dus zou er niet veel warmteverlies zijn. De jaren na dit slechte advies hadden wij koude vloeren – koude tocht. In 2019 hebben we toen toch het plafond in de kelder weggehaald en onder de voorkamer en achterkamer Tonzon vloerisolatie laten aanbrengen. Fantastisch, direct dezelfde avond een warme vloer. Dat hadden we jaren eerder moeten doen. Geleerd: bodemisolatie is niet hetzelfde als vloerisolatie!
Overal HR++ glas: Omdat er al dubbel glas in het huis zat toen we het kochten in 1988, hebben we heel lang naar het lelijke strakke witte PVC-kozijn gekeken. Uiteindelijk hebben we de kozijnen vervangen door deze fraaie aluminium kozijnen met HR++ glas en werd weer glas-in-lood teruggebracht tussen de bovenste ruiten. Ons huis is véél mooier geworden.
Frisse lucht, zonwering en domotica
De ventilatie vergeten
Een ervaring die ik altijd deel als ik vertel over onze reis naar een duurzaam gasloze woning, is het feit dat we de ventilatie vergeten waren. Er was wel dauerluftung ventilatie in de serre aangebracht, maar voor ons gevoel was dat niet comfortabel. De koude lucht was goed te voelen op de vloer in de woonkamer. De decentrale balansventilatie hebben we pas geïnstalleerd toen de voorzetwand al lang en breed klaar was, en we zagen dat de CO2 in onze woning flink opliep door de kierenjacht. Een raam openzetten is zeker niet comfortabel. De Jaga Briza Fresh combineerde ventilatie met warmteterugwinning en een lage temperatuur radiator die goed past bij de warmtepomp. De automatische sturing op CO2 en vocht werkt uitstekend. Het geluid van deze unit was alleen niet laag, vandaar dat deze niet meer wordt verkocht. Maar decentrale ventilatie met warmteterugwinning; ik zeg altijd doen! Als je denkt dat het niet nodig is, leen dan eens een CO2-meter van de plaatselijke energiecoöperatie en kijk hoe snel de CO2-concentratie oploopt.
Zonwering om de hitte buiten te houden
Naast isoleren is goede zonwering vooral in de zomer van belang. Door de goede isolatie kan anders de warmte slecht weg. Wij hebben geïnvesteerd in markiezen en een zonnescherm die elektrisch (en gestuurd met domotica) bediend kunnen worden. Echt een aanrader.
Meten is weten: Domotica
De afgelopen jaren hebben we het energieverbruik in kaart gebracht met meetstekkers en domotica van Plugwise (bestaat niet echt meer), Homewizard (bekend van de P1 meter) en de Homey. Meten is weten, je ontdekt waar je grootste verbruik zit en of je maatregelen effect hebben. De grootste klapper was nog steeds de pomp van de vloerverwarming die 24 uur per dag, 365 dagen per jaar bleek te draaien. De pompschakelaar was binnen een 1 jaar terugverdiend.
Het grote effect van kleine maatregelen
Kleine maatregelen: hoewel ze klein heten, hebben ze vaak een flink effect. Zo hebben we op een aantal kamers programmeerbare thermostaatknoppen op de radiatoren geplaatst zodat alleen wanneer nodig de kamers verwarmd werden. Ook het dikke gordijn bij een deur naar een koude ruimte bleek echt heel veel meer comfort te geven. Toch hebben we het jaren zonder gedaan omdat we er gewoon niet aan dachten.
Energie opwekken en het gas afsluiten
In 2019 is de gasleiding van de woning verwijderd. Op de voor- en achterzijde liggen in totaal 24 zonnepanelen en een zonneboiler. De zonnepanelen zijn in 4 investeringen aangebracht, telkens als er weer geld gespaard was. Zelfs op het noordoosten brengen de zonnepanelen goed op, en was de terugverdientijd minder dan 8 jaar. Omdat we in 2019 van het gas zijn gegaan, zou ons energieverbruik gaan stijgen. De verkopende partij wist te voorspellen wat het energieverbruik van de warmtepomp zou zijn: 1400 m3 gas zou omgaan naar 3400 kWh stroom, een voorspelling die uitstekend uitgekomen is. Deze hoeveelheid stroom had op ons dak opgewekt kunnen worden. Maar omdat de oudste zonnepanelen al meer dan 15 jaar oud zijn, brengen alle panelen samen niet voldoende op om ook de warmtepomp volledig te voeden. Daarom hebben we extra aandelen in de Windcentrale genomen. Dat leek ons beter dan de oude panelen vroegtijdig te vervangen.
Hoe we de warmtepomp effectief gebruiken
De NIBE warmtepomp (8kW) draait nu al 6 jaar zonder noemenswaardige problemen. Als duurzaamheidspioniers hebben we echt geprobeerd of nachtverlaging toch geen effect had, hoewel de installateur adviseerde gewoon 1 temperatuur gedurende de dag aan te houden. Inderdaad als de warmtepomp het huis ’s nachts laat afkoelen en dan ’s ochtends enorm zijn best moet doen om de woning weer op te warmen, dan werd echt meer stroom gebruikt. Wij zijn dus alweer een paar jaar gewend aan een woning die altijd op een behaaglijke temperatuur staat waarbij we alleen de woonvertrekken (niet de slaapkamers) verwarmen. Ideaal. De bestaande radiatoren worden op de meeste plekken gewoon gebruikt, voorzien van Speedcomfort ventilatoren. Doordat de woning ooit 3500 m3 gas gebruikte waren de radiatoren best wat overgedimensioneerd.
Onze tips en adviezen
1. Energie die je niet nodig hebt hoef je niet op te wekken, dus ga altijd eerst voor goede isolatie. De comfortwinst zal je verbazen.
2. Denk direct na over goede ventilatie, liefst met warmteterugwinning. De kierenjacht bij ons ging niet gepaard met goede ventilatie, dat hadden we anders moeten doen.
3. Kies voor de meest milieuvriendelijke optie beschikbaar. Het kost misschien wat meer, maar dan hoef je niet later na te isoleren of te vervangen. Onze serre staat al meer dan 20 jaar en heeft toch HR++ glas waardoor die nog steeds bij de tijd is.
Intussen wonen wij in een andere energiezuinige woning in Berkel-Enschot.
Floris Mokveld
