Thuisaccu (10 kWh)

In deze woning staat een thuisaccu van 10 kWh. Door ruimtegebrek staat de accu buiten, de aansturing en regeltechniek zitten binnen. Overdag slaat de accu het zonnestroomoverschot op, ‘s avonds en ‘s nachts gebruiken we die stroom zelf.

Een thuisaccu installeren is meer dan een batterij ophangen. Er zijn meestal aanpassingen in de meterkast nodig en de accu moet goed samenwerken met de bestaande zonnepanelen. In de zomer hebben we helemaal geen stroom van het net nodig: overdag draaien we op zonnestroom, ‘s avonds en ‘s nachts op de accu. Ook in het voorjaar en najaar dekt de accu een groot deel van onze vraag. Hoe meer je je verbruik afstemt op het moment dat er zonnestroom is, hoe beter de accu zijn werk doet.

Kies de capaciteit op basis van je verbruik in de avond en nacht, niet op basis van je totale opwek. Een te grote accu raakt in de winter niet vol, een te kleine is in de zomer snel vol. Denk ook vooraf na over de plek: binnen, buiten, ventilatie en bereikbaarheid. En kijk of de accu kan samenwerken met de rest van je installatie, want het rendement zit vooral in de aansturing.

Slimme energiesturing (HEMS)

Zonnepanelen, thuisaccu en zonnestroomboiler worden centraal aangestuurd door een HEMS: een Home Energy Management System, ook wel EMS genoemd. Simpel gezegd is dat het brein van de installatie. Het bepaalt continu waar de opgewekte stroom heen gaat: eerst naar het eigen verbruik, dan naar de accu en het overschot naar warm water. Op een dashboard in huis zie je live hoeveel er wordt opgewekt, opgeslagen en verbruikt.

Door het HEMS hoeven we er zelf weinig mee bezig te zijn: de installatie maakt de keuzes automatisch. Het dashboard geeft veel inzicht. Je ziet direct wat een apparaat verbruikt en wanneer er stroom over is, en daar ga je vanzelf je gedrag op aanpassen. Dat inzicht heeft ons meer opgeleverd dan we vooraf dachten.

Een HEMS werkt alleen goed als alle onderdelen met elkaar kunnen communiceren, anders werken ze langs elkaar heen. Let bij de aanschaf van een accu, boiler of laadpaal dus op of ze door één systeem aan te sturen zijn. En begin met meten: wie zijn verbruik kent, kan veel gerichter sturen.

Zonnestroomboiler

De zonnestroomboiler verwarmt ons tapwater met stroom van de eigen zonnepanelen. Het EMS (energiemanagementsysteem, het systeem dat alle energiestromen in huis slim aanstuurt) stuurt het overschot naar de boiler zodra het eigen verbruik gedekt is en de accu vol is. Zo wordt zonnestroom die anders het net op zou gaan, opgeslagen als warm water. De boiler werkt dus eigenlijk als een tweede batterij, maar dan voor warmte.

Vaatwasser en wasmachine zijn aangesloten op hot fill: ze nemen warm water rechtstreeks uit de boiler in plaats van het zelf op te warmen. Zo gebruiken ook deze apparaten opgeslagen zonnestroom. Daarnaast hebben we een douche WTW (douchewarmteterugwinning), die warmte uit het afvoerwater gebruikt om het koude water voor te verwarmen.

Een groot deel van het jaar gebruiken we bijna geen gas meer voor warm water. Vooral in de zomer, als de accu overdag al snel vol is, doet de boiler veel werk. De douche WTW zorgt ervoor dat we bij het douchen minder warm water nodig hebben, waardoor de boiler langer meegaat. Boiler en accu vullen elkaar goed aan: de accu voor stroom in de avond, de boiler voor warm water.

Warm water opslaan is een goedkope en eenvoudige manier om zonnestroom zelf te gebruiken, zeker na het einde van de salderingsregeling in 2027. Zorg dat de boiler door je EMS aan te sturen is, zodat hij alleen draait als er echt overschot is. Kijk ook of je vaatwasser en wasmachine op hot fill kunnen, dan gebruiken ook die apparaten je opgeslagen zonnestroom. En combineer het met een douche WTW: minder warmwatervraag betekent dat je met dezelfde zonnestroom verder komt.