Onze tussenwoning uit 1974 is in meerdere stappen nageïsoleerd. In 2018 zijn alle kozijnen vervangen door kunststof kozijnen met triple glas. Daarna is de spouwmuur geïsoleerd, de kruipruimte voorzien van circa 14 cm vloerisolatie en het dak extra geïsoleerd. Ook hebben we aandacht besteed aan kierdichting en het beperken van warmteverlies. De woning is hierdoor veel comfortabeler geworden en het oorspronkelijke gasverbruik van ongeveer 1.700 m³ per jaar is vóór de overstap naar de warmtepomp teruggebracht tot circa 550 m³.

Sinds november 2025 is onze woning volledig gasloos en wordt deze verwarmd door een Thermia Calibra Eco bodemwarmtepomp met een 130 meter diepe bodemlus. De warmte wordt via vloerverwarming op beide verdiepingen afgegeven. In de zomer kunnen we de woning via dezelfde installatie passief koelen.

Voor warm tapwater gebruiken we de geïntegreerde boiler van de warmtepomp. Met de staande douche WTW is dit met 4 man makkelijk haalbaar. Daarnaast liggen er 12 zonnepanelen (3.840 Wp) op het dak.

Sinds oktober 2026 hebben we ook een Victron-thuisbatterij van 16 kWh. In combinatie met een dynamisch energiecontract proberen we zoveel mogelijk eigen zonnestroom te gebruiken en elektriciteit op gunstige momenten in te kopen.

Via Home Assistant monitoren we de warmtepomp, zonnepanelen, batterij en het energieverbruik.

De woning is voorzien van balansventilatie met warmteterugwinning (WTW), met een Itho Daalderop HRU ECO 350. Hiermee wordt vervuilde binnenlucht afgevoerd en verse buitenlucht aangevoerd. De warmte uit de afgevoerde lucht wordt grotendeels teruggewonnen, waardoor we minder warmte verliezen dan bij traditionele mechanische ventilatie. Door de combinatie van kierdichting en gecontroleerde ventilatie hebben we een comfortabel binnenklimaat met voldoende verse lucht, zonder voortdurend ramen open te hoeven zetten.

Maak een verduurzamingsplan voor de lange termijn, ook wanneer je niet alles direct kunt uitvoeren. Zo voorkom je dat maatregelen elkaar later in de weg zitten. Laat bij grotere investeringen goed kijken naar de totale woning en niet alleen naar één installatie. Een warmtepomp, isolatie, ventilatie en warmteafgifte moeten goed op elkaar aansluiten. Vraag meerdere offertes aan, verdiep je in de technische keuzes en laat je niet uitsluitend leiden door mooie rendementscijfers uit brochures. Een bestaande woning uit de jaren 70 kan met de juiste maatregelen uitstekend gasloos worden verwarmd. Het is niet altijd nodig om alles te slopen of opnieuw te bouwen.

Onze belangrijkste ervaring is dat verduurzamen niet in één keer hoeft. We hebben de woning over een periode van meerdere jaren aangepakt en bij iedere stap gekeken wat logisch en haalbaar was. De grootste verbetering in comfort kwam door de isolatie, het triple glas en de vloerverwarming. De bodemwarmtepomp verwarmt de woning met een zeer lage aanvoertemperatuur van ongeveer 23 °C en werkt daardoor bijzonder efficiënt. Ook de mogelijkheid om in de zomer passief te koelen is een groot voordeel. In de zomer is de woonkamer niet warmer dan 22°C geweest. De vloer was soms iets klam maar niet nat ( ook als het bijna 40°C buiten was) We zijn van een relatief hoog gasverbruik naar volledig gasloos gegaan, terwijl het wooncomfort juist sterk is verbeterd. Niet alles gaat vanzelf. Het goed inregelen van de installaties, de hydrauliek, ventilatie en energiesturing vraagt aandacht. Maar juist dat uitzoeken en optimaliseren vinden we interessant.

De grote verduurzamingsmaatregelen zijn inmiddels uitgevoerd. De komende jaren willen we ons vooral richten op het verder optimaliseren van het energieverbruik en het slim aansturen van de thuisbatterij. We onderzoeken uitbreiding van de zonnepanelen, verdere automatisering via Home Assistant en een nog betere afstemming tussen opwekking, opslag en verbruik. Daarnaast is er op isolatie en verwarmingsgebied nog maar weinig meer te doen. De kieren zijn dicht hoewel de oude rookgasafvoer van de CV nog dichtgemaakt moet worden. Ook wil ik mogelijk de WTW verplaatsen naar een wat betere plek (minder geluid door verdrukking van de leiding). De woning zelf is zo zuinig als hij zal gaan worden. Dus gewoon onderhoud, schilderwerk en misschien de kitranden nalopen.

Begin met het beperken van de warmtevraag. Goede isolatie, kierdichting en ventilatie vormen de basis. Pas daarna kun je goed bepalen welke verwarmingsinstallatie bij de woning past. Kijk niet alleen naar de terugverdientijd, maar ook naar comfort, onderhoud, levensduur en toekomstbestendigheid. Het hoeft overigens niet je kan direct naar een warmtepomp met de huidige systemen maar dan heb je een duurdere / grotere pomp en tegelijk een hogere minimum last in het systeem. Ik kan wel stellen dat wij eigenlijk al te veel geïsoleerd hadden voor we de pomp installeerde. Een warmtepomp werkt het efficiëntst met lage watertemperaturen. Goede afgiftesystemen, zoals vloerverwarming, en het zorgvuldig inregelen daarvan maken een groot verschil. Meet ook wat je installaties daadwerkelijk doen. Door energieverbruik, temperaturen en prestaties te monitoren ontdek je vaak nog veel mogelijkheden om te verbeteren.