Van 1988 tot 2025 hebben we in ons fijne herenhuis uit 1925 gewoond. We zijn van het gas af gegaan, en het is gelukt de woning te verbouwen tot energielabel A. De laatste jaren deden we elk jaar mee met de Duurzame Huizen Route en lieten we mensen zien wat wij aan ons huis in Roermond hadden verbeterd.

Intussen is ons huis verkocht. In deze blog het verhaal van wat we allemaal hebben toegepast in het huis. De lijst is lang en bestaat uit kleine én grotere maatregelen. De meeste succesvol, maar ook minder succesvolle maatregelen zijn gedeeld. Mooi was te zien dat de makelaars die ons huis bezochten, onder de indruk waren van de genomen maatregelen. Ook van de kant van de kopers was er veel belangstelling voor het feit dat eigenlijk qua isolatie/verduurzaming er niet veel meer hoeft te worden gedaan. Een heel verschil met 10 jaar geleden – toen je zelfs al rollende ogen kreeg van de makelaar als je voorzichtig naar een energielabel informeerde.

Sinds 2000 hebben we bij alle verbouwingen verduurzaming bovenaan gezet. Stapje voor stapje is de woning met een gasverbruik van 3500-4000 m³ per jaar toegegaan naar een woning met een verbruik van 1400 m³ per jaar die klaar was voor een warmtepomp.

Dakisolatie: Hoewel we bij de vernieuwing van het dak in 1988 isolatie hebben laten aanbrengen was dat uiteindelijk volledig ontoereikend. We hebben na 2000 het dak met steenwol en klimaatfolie laten na-isoleren en laten afwerken.

Overal HR++ glas: Omdat er al dubbel glas in het huis zat toen we het kochten in 1988, hebben we heel lang naar het lelijke strakke witte PVC-kozijn gekeken. Uiteindelijk hebben we de kozijnen vervangen door deze fraaie aluminium kozijnen met HR++ glas en werd weer glas-in-lood teruggebracht tussen de bovenste ruiten. Ons huis is véél mooier geworden.

De ventilatie vergeten
Een ervaring die ik altijd deel als ik vertel over onze reis naar een duurzaam gasloze woning, is het feit dat we de ventilatie vergeten waren. Er was wel dauerluftung ventilatie in de serre aangebracht, maar voor ons gevoel was dat niet comfortabel. De koude lucht was goed te voelen op de vloer in de woonkamer. De decentrale balansventilatie hebben we pas geïnstalleerd toen de voorzetwand al lang en breed klaar was, en we zagen dat de CO₂ in onze woning flink opliep door de kierenjacht. Een raam openzetten is zeker niet comfortabel. De Jaga Briza Fresh combineerde ventilatie met warmteterugwinning en een lage temperatuur radiator die goed past bij de warmtepomp. De automatische sturing op CO₂ en vocht werkt uitstekend. Het geluid van deze unit was alleen niet laag, vandaar dat deze niet meer wordt verkocht. Maar decentrale ventilatie met warmteterugwinning; ik zeg altijd doen! Als je denkt dat het niet nodig is, leen dan eens een CO₂-meter van de plaatselijke energiecoöperatie en kijk hoe snel de CO₂-concentratie oploopt.

Zonwering om de hitte buiten te houden
Naast isoleren is goede zonwering vooral in de zomer van belang. Door de goede isolatie kan anders de warmte slecht weg. Wij hebben geïnvesteerd in markiezen en een zonnescherm die elektrisch (en gestuurd met domotica) bediend kunnen worden. Echt een aanrader.

Meten is weten: Domotica
De afgelopen jaren hebben we het energieverbruik in kaart gebracht met meetstekkers en domotica van Plugwise (bestaat niet echt meer), Homewizard (bekend van de P1 meter) en de Homey. Meten is weten, je ontdekt waar je grootste verbruik zit en of je maatregelen effect hebben. De grootste klapper was nog steeds de pomp van de vloerverwarming die 24 uur per dag, 365 dagen per jaar bleek te draaien. De pompschakelaar was binnen een 1 jaar terugverdiend.

Het grote effect van kleine maatregelen
Kleine maatregelen: hoewel ze klein heten, hebben ze vaak een flink effect. Zo hebben we op een aantal kamers programmeerbare thermostaatknoppen op de radiatoren geplaatst zodat alleen wanneer nodig de kamers verwarmd werden. Ook het dikke gordijn bij een deur naar een koude ruimte bleek echt heel veel meer comfort te geven. Toch hebben we het jaren zonder gedaan omdat we er gewoon niet aan dachten.

In 2019 is de gasleiding van de woning verwijderd. Op de voor- en achterzijde liggen in totaal 24 zonnepanelen en een zonneboiler. De zonnepanelen zijn in 4 investeringen aangebracht, telkens als er weer geld gespaard was. Zelfs op het noordoosten brengen de zonnepanelen goed op, en was de terugverdientijd minder dan 8 jaar. Omdat we in 2019 van het gas zijn gegaan, zou ons energieverbruik gaan stijgen. De verkopende partij wist te voorspellen wat het energieverbruik van de warmtepomp zou zijn: 1400 m³ gas zou omgaan naar 3400 kWh stroom, een voorspelling die uitstekend uitgekomen is. Deze hoeveelheid stroom had op ons dak opgewekt kunnen worden. Maar omdat de oudste zonnepanelen al meer dan 15 jaar oud zijn, brengen alle panelen samen niet voldoende op om ook de warmtepomp volledig te voeden. Daarom hebben we extra aandelen in de Windcentrale genomen. Dat leek ons beter dan de oude panelen vroegtijdig te vervangen.

1. Energie die je niet nodig hebt hoef je niet op te wekken, dus ga altijd eerst voor goede isolatie. De comfortwinst zal je verbazen.
2. Denk direct na over goede ventilatie, liefst met warmteterugwinning. De kierenjacht bij ons ging niet gepaard met goede ventilatie, dat hadden we anders moeten doen.
3. Kies voor de meest milieuvriendelijke optie beschikbaar. Het kost misschien wat meer, maar dan hoef je niet later na te isoleren of te vervangen. Onze serre staat al meer dan 20 jaar en heeft toch HR++ glas waardoor die nog steeds bij de tijd is.

Intussen wonen wij in een andere energiezuinige woning in Berkel-Enschot.

Floris Mokveld

“Heb je een warmtepomp in plaats van een cv-ketel?” “Met welk materiaal heb je je dak geïsoleerd?” “En zou je de installateur van je thuisbatterij aanraden?” Tijdens de dertiende editie van de open dagen van de Nationale Duurzame Huizen Route werden weer allerlei tips uitgewisseld en veel vragen beantwoord over energie besparen, isoleren, slim ventileren en meer. Meer dan 350 gastvrije huiseigenaren van Den Haag tot Ter Apel, en van Venray tot Hiaure, openden op zaterdag 1 en 8 november 2025 hun deur voor bezoekers.

Onder het genot van een kop koffie of thee en wat lekkers namen de huiseigenaren geïnteresseerden mee in hoe zij het hebben aangepakt in huis. Er waren verbouwfoto’s, verbruiksoverzichten, en facturen van leveranciers, en er werd een kijkje genomen in meterkasten en op zolders.

“Ik doe mee om te kunnen laten zien dat verduurzamen helpt. Voor je portemonnee en voor het milieu – Op beide gebieden maakt je winst.”
– Huiseigenaar Jasper uit Ede

Zoveel mensen, zoveel wensen

Het verhaal achter ieder huis is anders, en op de open dagen waren allerlei verschillende soorten huizen te bezoeken. Veel bezoekers gingen langs bij een woning die qua leeftijd of formaat lijkt op hun eigen thuis, of bezochten meerdere woningen om systemen en kostenplaatjes te vergelijken.

“Fijn om een huis van hetzelfde bouwjaar te bekijken waar veel energiebesparende maatregelen zijn genomen.” – Bezoeker

Wat voor de meeste bezoekers eruit sprong, was het enthousiasme en de gastvrijheid van de bewoners. Ook voor de eerlijkheid, kennis en bereidheid om mee te denken met de bezoekers was veel waardering. Bezoekers beoordelen het bezoek met gemiddeld een 9! Een prachtig compliment voor de behulpzame huiseigenaren.

Dag buren, de koffie staat klaar ☕ 🏠
Door het hele land wisten buren elkaar te vinden, bijvoorbeeld dankzij een berichtje de buurtapp. In Nieuw-Roden kwam via de hardloopgroep de tip om op de open dagen bij huiseigenaar Reinier langs te gaan. Buurtbewoners waren wel benieuwd hoe hij het had aangepakt in en rond het huis. Reinier vertelde hen over het thermodynamisch paneel, dat het water in de boiler verwarmt: “Wat hier op het dak ligt, is eigenlijk een omgekeerde koelkast.” Tijdens de rondleiding kwam ook het geluid van de warmtepomp ter sprake: “Er komt op korte termijn nog een nieuw kozijn in de achtergevel. Daarna hopen we de ventilator van de buitenunit van de warmtepomp minder te horen.”

Onder de huiseigenaren die hielpen de open dagen onder de aandacht te brengen, hebben we 10 taarten uitgedeeld. Zo werden er onder het genot van koffie, thee en appelgebak door het hele land ervaringen uitgewisseld, en dat leverde leuke foto’s op!

In actie samen met gemeenten
De Duurzame Huizen Route wordt mede mogelijk gemaakt door meer dan 100 gemeenten en de provincies Gelderland en Drenthe. Samen met hen werden er allerlei leuke acties op touw gezet om de open dagen onder de aandacht te brengen. Zo werd bijvoorbeeld in gemeente Haarlemmermeer het rijdend energieloket op de oprit bij een open woning geparkeerd, kon je huiseigenaar Martin treffen op de KlimaatFair in Almere, en in Het Hogeland maakten de klimaatburgemeester en wethouder video over hun bezoek bij Hans en Saskia.

Op de open dag van zaterdag 1 november 2025 ging Manon van de gemeente Oost Gelre op bezoek bij twee woningen. Ze sprak de bewoners over hun ervaringen met hun comfortabele en energiezuinige huizen en schreef er erover:

Op 1 en 8 november kon iedereen een kijkje gaan nemen bij duurzame huizen in Oost Gelre. In Groenlo en Lichtenvoorde stelden mensen hun huis open voor iedereen die meer wilde weten over zonnepanelen, warmtepompen en isoleren.

Coen en Thea uit Groenlo

Coen en Thea wonen alweer zo’n 25 jaar in hun huis uit 1969. Stap voor stap hebben zij glas vervangen en de gevel en de vloer geïsoleerd. Ze waren er al vroeg bij met zonnepanelen en uiteindelijk hebben ze een warmtepomp genomen. Tijdens de Nationale Duurzame Huizen Route vertelden ze meer over hun ervaringen en over hun aanpak.

Stap voor stap-aanpak

“Er is nu veel te doen in de media over of zonnepanelen en isoleren wel rendabel is. Dat is vaak nergens op geschoold dus we geven graag een tegengeluid” vertelt Coen. “toen wij in ons huis kwamen wonen, was het alles behalve geïsoleerd. We zijn stap voor stap gaan isoleren. We begonnen met de vloer en we hebben een kap gezet op het platte dak. Die kap was meer voor de ruimte, maar het scheelde meteen al enorm in de warmte en de kou. Ook rolluiken hielpen al veel. Daarna hebben we de gevel aan de buitenkant bekleed. Isoleren is het belangrijkst: dat is echt het begin voor je van het gas af wil.

In 2008 hebben we al 18 zonnepanelen geplaatst. Toen hadden we nog een gasketeltje. Daarna hebben we de voorkant extra geïsoleerd en HR++ glas gezet. Nu hebben we ook vloerverwarming en wat extra isolatie in de woonkamer en de keuken. Drie jaar geleden hebben we een warmtepomp laten plaatsen en extra zonnepanelen op het dak van de schuur. Inmiddels zijn we dus over op all-electric.”

Pionieren

“We zijn eigenlijk pioniers want we testen een nieuw soort warmtepomp. We hebben ook een warmtepompboiler voor tapwater, gekoppeld aan de zonnepanelen. We hebben alles zelf gedaan. Dat scheelt aan de ene kant kosten, maar het heeft wel als nadeel dat je dan amper in aanmerking komt voor subsidies. Maar uiteindelijk leven we zo veel aangenamer en met een lagere energierekening. We hebben zelfs geld teruggekregen! Het loont echt de moeite.”

Tonnie en Marijke uit Lichtenvoorde

Ook Tonnie en Marijke Hartman uit Lichtenvoorde deden mee aan de Duurzame Huizen Route. Ook zij zitten er warmpjes en gasloos bij. “Tonnie is altijd al met energie besparen bezig geweest!” vertelt Marijke. Tonnie: “In 1977 zijn we hier komen wonen. In 1979 was het een heel koude winter. We hebben toen heel erg veel gas verstookt. Daar zijn we zo van geschrokken dat we zijn begonnen met isoleren. Eerst hebben we de muren gevuld met korrels. De laatste renovatie was toen we een garage en serre hebben bijgebouwd. We hebben inmiddels overal HR-glas. We zouden wel nog graag eens een warmtescan doen om te zien of we nog ergens ons huis moeten aanpassen.”

Materiaal zonder kosten

“We hebben heel fijn advies gehad van het Energieloket. Die hebben geholpen met subsidies aanvragen en ze hebben ons heel goed geholpen! Zo hebben we ons dak geïsoleerd en door die subsidie was het materiaal eigenlijk zowat gratis.”

‘I bunt toch gek‘

Tonnie ging niet over één nacht ijs met de maatregelen: “We hebben sinds begin augustus een warmtepomp. Ik ben al vier jaar bezig met onderzoek naar wat het beste is voor ons huis. Ik heb veel offertes gekregen en ik ben ook bij andere mensen gaan kijken. Ook het Energietheater is een aanrader. We hebben het buitendeel van onze warmtepomp zo laten aanleggen dat het dak zonder gedoe vervangen kan worden als dat nodig is.

We zijn niet meer zo jong, dus mensen zeggen wel eens ‘I bunt toch gek’, maar wij zijn heel blij met hoe comfortabel we nu wonen!”