Ik zeg altijd “Ons huis was origineel jaren 70”. 3500 m3 gas was het verbruik. Het was netjes onderhouden maar niet verbeterd. Voordat we het huis kochten hadden we gekeken naar een goede zon oriëntatie en een goed dak voor zonnepanelen. Na de verhuizing hebben we snel de spouwmuur geïsoleerd met 8cm glaswol vlokken en 10 zonnepanelen laten plaatsen. Onder de vloer moest ik eerst puin ruimen (nat!) om bodemfolie aan te kunnen leggen. Daarna B-keuze/restpartij PIR platen onder de vloer geplakt. Geen aanrader vanwege het vele werk, wel goedkoop en ooit goed herbruikbaar. De kozijnen, ramen boven en buitendeuren hebben we vervangen door tripple-glas en kunststof. Erg comfortabel en stil! Helaas was het ongebruikelijk om de deurpanelen goed te isoleren dat zijn nu de koudste plekken in het huis omdat ze HR++ waarde hebben en echt koud voelen. Het is bijna grappig dat de bijkeukendeur bovenin dik trippel glas en onderin een kunstof plaatje zit, heel logisch toch? Ondertussen was de gasrekening wel gedaald naar 1600 m3 en elektrische energie 100 kwh. Vlak voor corona hebben we een tuinhuisje/buitenkantoor laten maken en zelf geïsoleerd. Met overhangend groen dak en nu zonnepanelen. Hout ademt dus echt niet! Mijn CO2 meter schoot na een paar uur werken omhoog. Voor ventilatie een goedkope ventilatie Warmteterugwinning geplaatst (wtw) die veel geluid maakt, maar vergelijkbaar met de elektrisch kachel dus als ze beide aanstaan niet storend. in 2020 ben ik gaan zoeken naar warmte lekken. De open trap naar zolder heb ik ‘dicht’ gemaakt met doorzichtige kanaalplaten die je vaak op overkappingen ziet, die isoleren erg goed (beter dan HR++ glas) en zijn gemakkelijk op te tillen om naar de zolder te gaan. Ik krijg daar veel leuke reacties op als ik mensen rondleidt. En je kan het warmteverschil zeer goed voelen! Boven de voordeur was het afgetimmerd en daar bleek geen spouw te zitten. Het verklaarde wel waarom de bovenliggende badkamer vloer zo koud was. Het was een grote ruimte dus die vol restjes isolatie gestopt. De buitenlampjes ook maar gelijk slim aangelegd en de zware adapter (die warm werd) verwijderd. In 2021 hebben we met subsidie beneden nieuwe kunststof kozijnen en tripple glas laten plaatsen en voor HR++ glas (U1.0) in de oude mooie houten kozijnen. Eind 2021 de schoorsteen en de schouw verwijderd om de warmtelek op te heffen en ruimte voor extra zonnepanelen te maken. Daarnaast was een goede houtkachel met roetfilter te duur voor wat het opbrengt aan warmte. Dakisolatie (Metisse en folie/nopjes isolatie) zorgen samen voor een zeer hoge waardes (Rc 7, soms 9), milieuvriendelijk en goed mee te werken. Laatste isolatie-stap was de enkel steens muren en badkamer voorzien van een voorzetwand (folie/nopjes isolatie + gips). Ook de inzet wc raampjes vervangen door het dikste (5 cm) tripple glas dat ik kon vinden. En zo was ons huis klaar voor een lage temperatuur warmtepomp. Natuurlijk wel een slim aangestuurde warmtepomp die maar 2500 kwh per jaar gebruikt. Hij maakt warm water rond 13.30 uur op de piek van de zonnestroomproductie en de prijs laag is én het warmste moment van de dag is. In de tuin hebben we regentonnen, een grindkoffer en een overloopvijver. Veel planten in de tuin kan je eten (bessen, bloemen, fruit, groentes). Leuk voor de kids en dieren.

Gezonde lucht wordt vaak vergeten. Er was geen ventilatiesysteem in ons huis behalve tocht. Eerst ben ik gaan meten (CO2 en vocht). Vooral in de slaapkamers was de luchtkwaliteit slecht, ook met ramen op kierstand! We hebben gekozen voor Warmte Terug Winning (WTW) ventilatie systeem. De vieze lucht wordt afgezogen en frisse buitenlucht aangevoerd. Beide luchtstromen zijn gescheiden maar de meeste warmte wordt uitgewisseld. Vroeger had je systemen die mengden de lucht maar dat is gelukkig niet meer zo. Kortom de frisse lucht is als het buiten 0 graden is 16 graden geworden (afhankelijk hoe warm het binnen is). Je hoort veel verhalen dat het aanleggen niet te doen is in een bestaand huis maar dat viel ons erg mee. Dat kwam ook omdat we het schrootjesplafond beneden lelijk vonden en dus toch al alles open hadden. Ook hebben we het gat van de (oude) schoorsteen gebruikt voor de afzuiging van de badkamer. Het WTW systeem werkt super en is muisstil! De luchtkwaliteit is goed en je hebt geen koude tocht. Leuk eigen idee was om de verse lucht op de slaapkamers langs de radiatoren te blazen voor extra verwarmingsrendement van de ‘oude’ radiatoren. Met de radiator ombouw werk je gelijk het ventiel af en hoefden we geen luchtbuizen in het plafond te verwerken! Het is wel zo dat de radiatoren vrijwel altijd uit staan. De lucht uit de WTW is immers al 16/18 graden omdat de afvoerventielen vooral in de verwarmde ruimtes (badkamer/keuken/woonkamer) zitten. De energiebesparing is rond de 15% op het totale verbruik maar dat is niet zo belangrijk omdat het om gezondheid en comfort gaat. Het WTW systeem heeft 1 nadelen. Bij ons in de buurt wordt er regelmatig slecht hout gestookt (zelfs als de stookwijzer een negatief stookadvies geeft). Dan stinkt gelijk ons hele huis. Wel wordt een deel van de vuile deeltjes gefilterd. Aan de andere kant als je niks van de rook merkt dan ventileer je slecht en dat is veel ongezonder!

Vakmensen zijn zeldzaam en verstaan hun vak meer ook niet. Wees zeer wantrouwend als bv de timmerman advies geeft over warmtepompen of isolatie. Ook al vertellen ze het vol overtuiging, niemand heeft overal verstand van! Een echte wijze weet dat hij/zij veel niet weet! Vooral installatie en isolatie zijn losse werelden. Daarnaast ga er niet vanuit dat iedereen voorzichtig is met je isolatie (daar kan best een schroevendraaier in). Of met bijvoorbeeld je bodemfolie, zij hebben er immers geen last van als daar gaten in komen. Het liefst laat je eerst alles doen en ga je het daarna zelf afwerken. Controleer in ieder geval of de isolatie goed zit voordat het afgewerkt wordt! Doe dat ook bij vakmensen! Laat je niet van de wijs brengen als ze zeggen dat het niet uitmaakt als niet netjes zit! De bouwwereld heb ik als zeer conservatief ervaren. Het is echt goed zoeken naar bedrijven die wel vooruitstrevend zijn. Het is een genot om daarmee te sparren. Tot slot reken niet op goed advies van keukenspecialiste, badkamer zaken, makelaars, tuinhuis verkopers enz. duurzaamheid is niet hun doel, dat moet je zelf aangeven. Kortom wees zelf in controle en hou de regie op je huis! Ik denk graag mee.

Het is lastig om voor te lopen. Nog lastiger is het om goede bedrijven te vinden. Het wordt je eerder lastig gemaakt dan gemakkelijk. Zeker als je een niet standaard oplossing wilt en meer vraagt, zoals tripple glas in 2018. Bij innovatieve ideeën word je eerst voor gek verklaard, gewoon omdat men het zelf nooit zo doet. Uiteindelijk kan je beter een vakman kiezen die zzp’er is geworden. Veel bedrijven kunnen geen vakmensen meer vinden en dat merk je aan onwetendheid en slorig werken. Ik heb dan ook veel zelf gedaan! Vooral de afwerking van de isolatie ivm lucht/vochtdicht maken. Bedrijven werken snel, ze vergeten snel een plekje waardoor er vocht in de isolatie kan komen. Als je pech hebt kan het uiteindelijk je constructie aantasten. – Na 6 jaar kwam ik er achter dat de spouw niet overal gevult is, weer lekker professioneel (landeljk bedrijf)! Zeker als je een bijzondere architectuur hebt, let op dat ze geen plakken vergeten!.

– De koolstoffilters in de wtw werken erg goed in het filteren van rooklucht zelfs met de paasvuren, wel op een lage stand. – Onze pompschakelaar (en ander) voor de vloerverwarmingspomp werkt niet met de lage temperatuur van de warmtepomp. Bij 30 graden gaat die pas aan terwijl de warmtepomp langzaam opwarmt (de stooklijn). Na een tip via duurzame Huizen route een slimme lampen schakelaar geplaatst en toekomst een instelbare pompschakelaar. – Bij de afzuigkap hebben we extra geïsoleerde terugslagkleppen werkt goed maar wel met meer geluid als de afzuigkap aan staat – automatische zonwering – de nieuwe kunststof deurpanelen netjes na-isoleren, HR++ heeft maar een R-waarde van 0,83 dus veel te koud! – regenwatersysteem gebruiken voor (WC/Wasmachine) – nieuwe dakgoten en regenpijpen zodat beter water kan hergebruiken. Daarbij ook gelijk de dakrand goed dichtmaken, nu waait er soms isolatie uit. – afwas en wasmachine met Hotfill aansluiting (zijn er weinig) – afvalverwerkende kippen – muren opnieuw voegen en muren impregneren. Ga ik binnenkort doen – De elektrische auto gebruiken als thuisaccu, ooit op drie-fase! Nu eerst maar eens proberen met een haspel en in de avond één-fase grootverbruiker erop aansluiten, gewoon omdat het kan! – thuisaccu op basis van zout, als die goed beschikbaar is.

– Denk aan besparen van warm water! Een zuinig regendouche (12/9l per minuut) bijvoorbeeld. Dat scheelt enorm ipv een groter buffervat. En als je warm water op is dan is het ook niet erg om je warmtepomp aan te zetten. Een half uur later heb je weer voldoende warm water voor je bad. – Hergebruik condenswater uit de droger voor je volgende wasje! – Zonwerende muggenhoren! Heel goedkoop ten opzichte van zonwering. Haal ze er voor de winter uit omdat je de zonnewarmte wilt hebben. – Slimmer verlichting, handig dat scheelt dimmers en schakelaars plaatsen! We hebben een extra stopcontact omdat er een schakelaar weg kon. – pas aluminiumfolie toe! Stilstaande lucht is isolatie maar reflectie houdt ook veel warmte tegen. Samen een super combinatie! – hergebruik van houten latten en balken, kan prima en scheelt materiaal. De rest is een insectenmuur geworden. – Vervang niet zomaar je radiatoren. Als je een ouder huis hebt zijn die al overgedimensioneerd als je goed isoleert en ventileert. – Begin bij ventilatie! Je krijgt spijt van tochtroosters als je later een WTW aanschaft. Bij een goed geïsoleerd huis zijn tochtroosters sowieso een slecht idee (je maakt je huis dicht en vervolgens maak je er gaten in?) -Neem altijd trippel glas bij nieuwe kozijnen en reken om naar R-Waard om te vergelijken met je andere isolatiemaatregelen. Als je glaszetter zegt dat het niet kan, of weinig uitmaakt bij oude huizen, trap daar dan niet in!!! Het is zwaar werk en vaak heb je een kraan nodig, daar heeft niet iedereen zin in! -Schaf gelijk een maximaal aantal zonnepanelen aan voor je huis, warmtepomp en toekomstige elektrisch auto. Ik dacht 5 jaar geleden gemakkelijk bij te kunnen plaatsen totdat de standaard maten (1,65-0,98m) niet meer te krijgen waren. Wij moesten de oudere panelen naar het tuinhuisje verplaatsen (wat tijd/geld kost) zodat er nieuwe panelen op het huis konden. We moesten ook de omvormer vervangen. Best wel zonde allemaal. Wij twijfelden 5 jaar geleden maar sloop gelijk de schoonsteen en schouw! Levert ruimte op je dak, voorkomt lucht/warmte-lekken en het scheelt een hoop fijnstof, met hout kan je beter timmeren! Het scheelt ook een investering in een goede kachel en rookfilterinstallatie. Een warmtepomp is perfect voor ons huidige klimaat dat nu al 2,4 graad warmer is dan 30 jaar geleden. Je huis koel houden is belangrijker en de kans dat je warmtepomp het zwaar (-10) krijgt is nihil. Dus kies bij voorkeur voor een wat lichtere lucht warmtepomp dan berekend wordt op basis van diezelfde -10 graden.