In februari 2024 hebben wij een Intergas Xtend 5 warmtepomp gekregen. Deze Lucht-water split warmtepomp met een buiten en binnen unit draait helemaal elektrisch en is gecombineerd met nieuwe vloerverwarming op de begane grond en in de badkamer (1ste) aangelegd. Totaal +/- 65m2 Omdat voor het tapwater een warmtepomp boiler hebben zijn de cv en Tapwater voorziening helemaal gescheiden. Doordat het een split unit is paste alles in de meterkast en kwam de hele cv installatie op zolder te vervallen. Alle oude leidingen en radiatoren hebben wij verwijderd.

Onze vloerverwarming was met een parallel buffervat en parallelle pomp aangesloten op de vloerverwarming. De inzichten hierin zijn inmiddels veranderd en dit wordt alleen nog in specifieke situaties aangeraden. Met het inregelen van de warmtepomp heeft deze buffer mij veel problemen opgeleverd. Daarnaast blijkt de 5kW zelfs wat aan de grote kant voor ons huis. De combinatie van deze twee factoren maakte dat de warmtepomp enorm ging pendelen. Hierdoor draaide de warmtepomp niet efficiënt en werd het soms zelfs te koud in huis, terwijl de warmtepomp prima harder kon draaien.
Inmiddels hebben wij het buffervat in serie aangesloten, Alle problemen als gevolg van het pendelen zijn weg, bovendien is de warmtepomp veel zuiniger gaan draaien.

Helaas is de Intergas Xtend van zichzelf niet makkelijk uit te lezen over langere periodes.Voor het finetunen van de warmtepomp heb ik daarom op de aanvoer en retour leidingen temperatuurmeters van Sonoff (via Zigbee) geplaatst. Deze loggen in realtime de temperaturen waardoor het makkelijker wordt om inzicht te krijgen in het gedrag van de warmtepomp. Wij vinden dit ook interessant omdat we over gegaan zijn van een parallel naar een serieel buffervat. In Home assistent kunnen we deze waardes tegenover de ruimte temperaturen en buiten temperatuur zetten en eventueel de stooklijn nog aanpassen.

* Mensen zijn geneigd om bij renovatie voor een hybride warmtepompen te gaan. In de (bijna) alle gevallen (zelfs met slechte isolatie) is een volledige elektrische warmtepomp voldoende. Hoewel wij goed hebben na geïsoleerd is onze isolatie niet te vergelijken met die van recente nieuwbouw woningen. Toch is onze 5kW unit al aan de zware kant.
*Neem GEEN buffervat tenzij jou specifieke situatie erom vraagt. Veel installateurs plaatsen standaard een buffervat terwijl dit in de meeste gevallen niet nodig is en zelfs averechts kan werken. Onderzoek goed of een buffervat echt nodig is. (buffervaten en extra pompen zijn ook niet goedkoop, dus het is ook nog een extra besparing. In ons geval had het zo 1200 euro gescheeld)

Onze oude warmtepomp boiler Vailaint arostor 80L (heeft 5 jaar hybride gedraaid i.c.m Hr-ketel en 1 jaar volledig elektrisch) hebben wij in Augustus 2025 vervangen voor de Remeha Azorra Ace 200H. Deze heeft meer sturingsopties, zoals een smart-grid aansluiting en de optie om klokprogramma’s te overrulen als de zon schijnt. Ook zitten er een aansluiting op voor een warmwaterretour bij circulatieleidingen en aansluitingen met een warmtewisselaar voor bijvoorbeeld een zonneboiler. Hier willen we in de toekomst ook gebruik van gaan maken.

Doordat het nieuwe vat 200 liter is, kunnen we met een lagere temperatuur even lang douchen. Omdat de Vailant zo klein was moesten wij deze op 65 graden instellen om met z’n tweeën/ drieën te kunnen douchen. Soms sloeg de boiler dan twee keer per dag aan om het vat weer te verwarmen. De nieuwe boiler staat op 50 graden ingesteld met een hysterese van 7 graden. (1x per week warmt het vat tot 65 graden op door de anti legionella cyclus)

Doormiddel van een shelly relais met 3 contacten kan ik de boiler slim sturen. Wij maken gebruik van de smartgrid ingangen en de PV ingang.
De smartgrid ingangen DI1 en DI2 kunnen los van elkaar geschakeld worden. Door combinaties te maken van open en gesloten kan er slim gestuurd worden. Beiden open betekent normaal bedrijf (ingestelde temperatuur en werkingsmodus op de boiler worden gevolgd). DI1 gesloten zorgt ervoor dat de boiler niet zal verwarmen. DI2 gesloten zorgt dat de boiler geforceerd (tot 65 graden) op de warmtepomp zal verwarmen en DI1 en DI2 allebei gesloten betekent dat geforceerd op het elektrisch element verwarmd (tot 75 graden) zal worden.
Wij merkten dat als de boiler afgekoeld was tot onder het setpoint (50-10 graden) deze ook snachts aan ging om weer te verwarmen ondanks de ingestelde programmas. De shelly is nu zo geprogrameerd dat deze vanaf een uur voor zonsondergang de warmtepomp stuurt om niet meer te verwarmen. Pas een uur na zonsopgang mag de boiler weer in normaal bedrijf. Hieroor zou de boiler meer kunnen afkoelen dan eerst, daarom hebben wij het setpoint iets veranderd naar 50-7 graden. Dus als de warmtepomp een temperatuur van lager dan 43 graden bereikt, zal deze binnen de bedrijftijden verwarmen. Door de 3 graden verschil in hysterese houden we een buffer over zodat we altijd warm kunnen douchen (40 graden) ook als de boiler savonds niet meer zal aanslaan.
Daarnaast hebben we de shelly zo geprogrameerd dat deze de boiler zal sturen om opzettelijk te oververhitten met de warmtepomp als we meer dan 500 watt aan zonneenergie over hebben. Als we meer dan 1800 watt over hebben aan zonne energie zal het elektrisch element ingeschakeld worden.

Dan hebben we ook nog het PV contact, deze is eigenlijk bedoeld om slim te schakelen op zonne energie, maar omdat we dat ook al doen via de smartgrid aansluiting is deze een beetje overbodig. Het voordeel van het PV contact is dat deze op de boiler zelf te programeren is. Voor nu hebben deze zo ingesteld dat bij inschakeling zowel de warmtepomp als het elektrischelement gaan verwarmen. Zo kunnen we dit als een soort van handmatige turbo gebruiken om het vat snel te verwarmen naar een hoge temperatuur. Bijvoorbeeld voor als we logees hebben.

*Neem een zo groot mogelijke boiler, hoe groter hoe lager je de temperatuur in kan stellen en hoe meer overtollige zonne-energie je erin kan stoppen.
*Vooralsnog kan ik geen opties vinden voor boilers met modulerende elektrische elementen die mee kunnen gaan met de variaties in overtollige stroom, los zijn deze elementen al wel te verkrijgen. Mochten er (warmtepomp)boilers op de markt komen die deze optie hebben, dan zou ik daar zeker voor gaan!

Tijdens de renovatie van onze badkamer hebben wij een Douche WTW geplaatst. De fabrikant claimt een besparing tot wel 20%. Bij een aansluiting waarvan het door de WTW voorverwarmde water direct naar de koud water aansluiting van de douchekraan en naar de koud water aansluiting van de boiler gaat. Zo hebben wij het ook aangesloten. Onze warmtepomp boiler deed ongeveer 800 kWh per jaar, een snelle berekening geeft een besparing van 160kWh per jaar. In het dagelijks verbruik zag ik wel een verschuiving die deze kant op ging, maar het is van een hoop dingen afhankelijk, dus met zekerheid kunnen we dat nog niet zeggen. Inmiddels hebben we ook een nieuwe warmtepomp boiler geïnstalleerd, die is ook zuiniger dan de vorige. Hierdoor wordt het nog moeilijker om iets zinnigs te zeggen over de douche WTW.

Het is ongelooflijk hoeveel foto’s ik heb waar de douche WTW net niet op staat, voor nu moeten we het doen met een foto van de fabrikant. Gelukkig hebben we er wel een Fluke thermal imager op gezet toen de douche WTW nog zichtbaar was.
De WTW is dubbelwandig en werkt volgens het tegenstroom principe. Koud tapwater komt onder in de buis in de buitenste schil binnen en wordt omhoog gedrukt, Terwijl warm afvalwater van het douchen door de binnenste schil van boven naar beneden stroomt. Op de foto’s is te zien wat voor een effect dit heeft op de temperatuur van de verschillende stromen.

Een verticale douche WTW heeft ruimte nodig, onze douche zit op de eerste verdieping, de afvoer loopt door een koof naar beneden. Wij hadden genoeg ruimte om de WTW buis parallel naast de afvoer te plaatsen.

Sinds maart 2025 hebben wij de thuisbatterij van Homewizard. Deze batterij is in combinatie met de dongel van Homewizard plug en play. In principe kan de batterij in ieder stopcontact in huis ingeplugd worden.
De batterij werkt heel simpel, De dongel die in de slimme meter geplugd wordt kijkt of er energie uit het net wordt gehaald of terug wordt geleverd aan het net. In het geval van teruglevering zal de batterij vanzelf gaan laden in het geval van vraag uit het net zal de batterij gaan ontladen. De batterij zal altijd proberen om de meter op nul te houden. In de praktijk gebeurd dit zelden omdat de batterij maar met 800 watt kan laden en ontladen. Is er meer vraag of meer opgewekte energie dan zal het overige dus alsnog in of uit het net gaan.

De batterij is 2,7 kWh, Precies genoeg om in een gewone woning de avond en nacht door te komen.

*Omdat wij ook een warmtepomp hebben, komen wij in de tussenseizoenen de nacht niet door op de batterij, Omdat wij 3500Wp aan zonnepanelen hebben, komt de batterij in de winter helemaal niet vol.

*De batterij is echt bedoeld om de pieken in levering (s’avonds) en teruglevering (overdag) te verminderen en je eigen opgewekte zonne-energie nuttiger te gebruiken. Bij ons, in combinatie met de warmtepomp en warmtepomp boiler resulteert dit (sinds maart) in een eigen gebruik van maar liefst 56,6% van onze opgewekte zonne-energie. Voorheen was dit minder dan 30% (zie grafiek Solar consumption)

*De batterij heeft een zeer goed rendement van 73,8% (volgens mij momenteel de beste op de markt) (zie grafiek Plug-in-battery).

*De batterij is erg klein, met de voorgeschreven benodigde vrije ruimte om de batterij heen past ie zelfs in onze meterkast (zie foto).

*Sinds kort hebben wij een elektrische auto, Deze laden wij alleen overdag om zoveel mogelijk zonnestroom te gebruiken. We zien dat de thuis batterij minder vaak vol komt maar nog steeds pieken op weet te vangen.

*Neem niet een te grote batterij, Deze krijg je in de zomer niet leeg en in de winter niet vol.
*Deze batterij kan alleen geladen worden met de opgewekte zonne-energie en niet op dal tarief.
*Deze batterij is echt bedoeld om vraag en aanbod te balanceren (nul op de meter) en niet om te speculeren op de energie markt. Speculeren op de energiemarkt is sowieso niet duurzaam.
*Als je meerdere Homewizard batterijen wil combineren, dan ontladen ze totaal nog steeds niet meer dan 800 Watt, Wil je dat ze samen meer ontladen, bij twee units bijvoorbeeld 1600 Watt, dan moeten ze een eigen groep in de meterkast krijgen.
*De batterij heeft een ventilator die je hoort, Ook hoor je de batterij klikken als ie aan of uit gaat.

Omdat in de wc maar een heel klein lusje van de vloerverwarming zit wordt de wc in de winter niet warm genoeg. Ondanks dat je doorgaans niet lang verblijft in de kleinste ruimte van het huis wilden wij voor de iets langere bezoekjes toch graag iets meer comfort. Om dit snel te bereiken hebben wij een infraroodpaneel van 100Watt geïnstalleerd op het plafond.

*Na het aanzetten merk je binnen +/- 30 seconden al dat je opwarmt en na een minuutje is het comfortabel. Combineer dit met de warme voeten van de vloerverwarming en het is goed vertoeven.
In principe doen wij het paneel alleen aan als we naar de wc moeten. Op een feestje kan het de moeite waard zijn om het paneel aan te laten, dan warmt de hele ruimte uiteindelijk op, dit duurt wel enige tijd (+/- 2 uur).
*In de badkamer hebben we ook een wc, de badkamer wordt lekker warm. In de praktijk maken wij dus maar weinig uren door op de wc beneden. Het infraroodpaneel staat dus ook maar weinig aan.

*kijk of je ergens kan proberen, niet iedereen houdt van de warmte van een infraroodpaneel.
*Positie is erg belangrijk, zorg dat je recht voor, naast of onder een paneel zit, anders werkt het niet (goed).

Sinds maart 2025 hebben wij een waterontharder. Deze hebben wij geïnstalleerd tegelijk met de aanleg van onze nieuwe keuken en badkamer.

*onze oude badkamer zat onder de kalk, hier viel bijna niet tegen te ontkalken. Ook kwam er bij onderhoud heel veel kalk uit onze warmtepompboiler Er lag een hele klont onderin het vat en het elektrisch element en de anodes zaten er onder. (zie foto).
*Het water uit de douche is merkbaar zachter.
*Je hebt echt minder zeep nodig
*apparaten blijven als het goed is zuiniger omdat er geen kalkophoping zal zijn op de verwarmingselementen.

*Als je een beetje handig bent is het erg makkelijk om de ontharder zelf te installeren.
*Houd er rekening mee dat je ook een afvoer maakt voor het pekelwater afkomstig van het regenereren van de harsfilters.
*Neem een elektronische ontharder, Deze kijkt naar je verbruik en zal alleen gaan regenereren om het ingestelde tijdstip (bij ons twee uur s’nachts).
*Het regenereren maakt wel een bak herrie.

*Bij het vervangen van onze meterkast hebben wij voor een aantal groepen kWh meters geplaatst (afb6). Vaak horen wij (onzin) verhalen over gigantische verbruiken van warmtepompen of juist over mega zuinige quookers. Verhalen die we graag ontkracht, of juist bevestigd zien. Daarnaast zijn de meters ook van onverwachte waarde gebleken bij het inregelen van de warmtepomp en voor het slim schakelen op zonne-energie van de warmtepompboiler. Wij zijn voor het systeem van Homewizard gegaan, omdat het gebruiksvriendelijk is en een mooie overzichtelijk app en een leuk display heeft (afb3).

*Naast Homewizard hebben wij ook (binnen en buiten) weerstations van Netatmo met bijbehorende app(afb5). Binnen geeft een aantal (gimmickachtige) waardes zoals temperatuur, luchtvochtigheid, Geluidsniveau en CO2 gehalte aan, Buiten geeft de luchtdruk, luchtvochtigheid en temperatuur aan. Vooral die laatste is voor ons interessant omdat dit weer helpt bij het instellen en bijstellen van de stooklijn van de warmtepomp (temperatuur Cv-water tegenover buiten temperatuur). De externe voeler van de warmtepomp (afb4) (links op foto) en het buitenstation van Netatmo (rechts op foto) hangen naast elkaar op een plek uit de wind in de schaduw.

*Voor de aansturing gebruiken wij Home assistant. Met Home assistant kunnen wij al onze monitoring van Homewizard, Netatmo ea in één systeem uitlezen en deze informatie gebruiken om slim aan te sturen. Voor deze aanturing gebruiken wij relais’ van shelly. (voor de warmtepompboiler en buitenverlichting). Ook hebben we een zigbee antenne aangesloten op home assistant. Hiermee sturen we een aantal lampen van philips hue en een paar smart dimmers aan. Ook gebruiken wij het zigbee protocol om de sonoff probe sensoren uit te lezen waarmee wij de aanvoer en retour temperaturen van de warmtepomp kunnen monitoren.

*Door het monitoren van de warmtepomp konden wij al snel zien dat deze enorm pendelde (afb1). Daarnaast kan ik aan mensen laten zien dat onze warmtepomp toch echt veel minder energie verbruikt dan een gasketel.
*Door het monitoren van de warmtepompboiler kunnen wij het verschil zien tussen de oude en de nieuwe.
*Door het monitoren van de Quooker (7L kokend water) heb ik mij verbaasd dat deze inderdaad een stuk zuiniger is dan de meeste close-in boilers (waaronder onze oude boiler van 5L 60graden) (Nog steeds blijft het een luxe product, wat niet per se duurzaam is.)
*Door het monitoren van de twee verschillende groepen zonnepanelen kunnen we in realtime zien wat ze opbrengen.
*Door het monitoren van de kookplaat kunnen we zien dat koken op inductie maar heel weinig stroom verbruikt.

*En dit alles bij elkaar geeft een mooi overzicht van verbruik en opwek. De interessantste grafiek in de Homewizard app vind ik die van de solar-consumtion (afb 2) . Deze laat zien hoeveel van je zonne-energie je gelijk hebt gebruikt (blauw) hoeveel je hebt terug geleverd (groen) en hoeveel je uit het net hebt gehaald (paars) (foto). Dit geeft een goed inzicht van de werkelijke winst die je van je zonnepanelen hebt(dus niet van salderen) Het liefst zie je een grafiek die alleen maar blauw is. Met de plug in batterij van Homewizard zou dit in theorie haalbaar moeten zijn.
*Door Home assistant hebben wij alles van verschillende merken in één mooi overzicht (afb 8).
*Ook kunnen wij sturen onafhankelijk van merk. Zo kunnen we bijvoorbeeld de warmtepompboiler sturen door de homewizard kWh-meter uit te lezen en het shelly relais te schakelen.
*Voor Home assistant is enige technische kennis vereist en een hele hoop digitale vaardigheid.

*Monitoring wordt verkocht met het idee inzicht te geven in je verbruik en zo te besparen. Echter heeft bij ons alles bij elkaar zoveel geld gekost dat we nog jaren moeten besparen voordat we het spul hebben terug verdiend. Leuk is het wel.
*Het kan enorm helpen bij het instellen en bijstellen van apparatuur

Toen wij hier kwamen wonen was de hele achtertuin betegeld, naast het huis liep een modderpad en de voortuin was overwoekerd met bosjes waaronder kale grond zat.

Achter hebben wij meer dan 500 tegels en klinkers plus een schuurtje verwijderd. Dit is vervangen door groene borders en een klein grasveldje. Voor hebben wij alles gerooid twee rijen van de oprit afgesnoept en hier samen met de buren nieuwe beplanting in gezet met veel inheemse soorten (en een paar mooie bollen). De schutting achter met de buren hebben we vervangen voor een duurzame schutting (die niet geïmpregneerd is) van de buurjongens. Op de andere grenzen van de tuin hebben we een beuken haag (Fagus Sylvatica) geplant. Naast het huis hebben we de erfscheiding middels een houtwal. Op het dak van de schuur hebben we een groendak aangelegd. In de toekomst willen we de carport vernieuwen en ook bedekken met begroeiing.

* een groendak aanleggen kun je heel makkelijk zelf doen en is vaak goedkoper dan het laten doen met subsidie.
*Als je veel tegels en stenen wil afvoeren bestel dan een puincontainer i.p.v. op en neer te rijden naar het afval breng station. Puincontainers zijn niet duur en het scheelt je een hoop gedoe (en kapotte rug)

Het schuine dak van onze woning begint al op de eerste verdieping. In het midden van de woning (onder de nok) ligt een bak die onze zolder vormt. Dit maakt de kamers heel luchtig en ruim met een hoog (schuin)plafond maar het betekend ook veel warmteverlies. De vorige bewoners hebben de oude vlizotrap vervangen voor een vaste trap. Dit maakt de zolder veel beter toegankelijker maar ook dit heeft het nadeel van extra warmte verlies. Daarom wij begin 2021 het hele dak van binnenuit na geïsoleerd.

*Na-isoleren was in ons geval erg makkelijk, We hebben een frame gemaakt tussen de draagbalken en deze vol gestopt met glaswol. Daarna hebben we het frame lucht dicht gemaakt met dampwerendefolie. Deze folie heeft een voor en achterkant, die ervoor zorgt dat er geen vocht in kan, maar wel eruit. Vervolgens hebben wij het frame weer afgewerkt met gipsplaten. Gips werkt heel makkelijk en alle scheurtjes en gaten kunnen makkelijk dicht gesmeerd worden. De randen hebben we gekit voor een nette afwerking.Als laatste hebben we alles geverfd.
*Op de grafiek energieverbruik is een dalende lijn in het gasverbruik te zien sinds 2020/2021 dit komt voor een groot deel door het isoleren van het dak, De warmtepompboiler en HR++ glas hebben wij bij intrek gelijk laten doen. De vloer-, spouwmuur- en gevelisolatie hebben wij pas in en na 2022 laten doen.

*Isoleren is ventileren, hier kwamen wij snel achter want na het isoleren wou de was op zolder niet meer drogen. Dit was snel opgelost door een dop van de mechanische ventilatie af te trekken (en een ventiel te plaatsen).
*Er worden ook plafondplaten verkocht die hiervoor te gebruiken zijn. Deze hebben wij in de eerste kamer die we hebben gedaan gebruikt, echter vinden wij gips veel makkelijker werken, is het vergevingsgezinder, mooier af te werken en goedkoper.

Sinds kort hebben wij een elektrische auto. Omdat wij deze niet voor het werk nodig hebben kunnen wij deze overdag opladen, Hierdoor zijn wij in staat vrijwel onze hele zonneopbrengst te gebruiken om de auto vol te laden.

*Wij hebben gekozen voor de Easee Charge max (afb1) omdat deze een aantal slimme functies heeft. Zo heeft deze icm de Easee equalizer (afb2 onderste witte unit) load-balancing & Dynamic charging (bijv op zon). Ook kan de lader geactiveerd worden met een gekoppelde laadpas of druppel (onafhankelijk van de provider) Zo kunnen wij onze ANWB laaddruppel gebruiken om het laden te initialiseren. Ook hebben wij de buren, die vaak een EV huren hun druppel toegang gegeven. Dan kunnen zij ook gebruik maken van onze lader. Wij kunnen per gekoppelde pas/druppel zien hoeveel kwh een laadsessie koste.

*De lader is in te stellen om op overschot aan zonnestroom te kunnen laden. Echter heeft iedere EV minimaal 6 ampère nodig om te laden. In de praktijk houdt dit bij ons in, dat de lader niet vaak start. Daarom hebben wij overdag tussen 10:00 uur en 16:00 uur ingesteld dat de auto mag laden met 6Ampere. Mocht er meer zonnestroom over zijn dan zal de lader automatisch het ampèrage omhoog doen om het zonneoverschot te matchen. Is de zon niet sterk genoeg en moet er stroom uit het net worden gehaald, dan zal de auto binnen de ingestelde tijden minimaal 6 ampère blijven gebruiken. Op het screenschot van Home Wizard (afb3) is te zien hoe vrijwel alle zonnestroom (blauw) door ons gebruikt is, maar een heel klein deel (groen) is terug geleverd aan het net.

*Op deze manier duurt het laden natuurlijk erg lang, In theorie zou van 0-100% laden op deze manier 10 dagen duren. Echter rijd je de auto bijna nooit bijna leeg en laad je doorgaans op tot maximaal 90% om de accu goed te houden. Daarnaast kunnen wij indien nodig de lader altijd handmatig laten afwijken van het ingestelde programma.

*Deze lader is MID-gecertificeerd. Dit betekend dat zakelijke verrekeningen en de verkoop van ere certificaten mogelijk zijn.

* Reken je niet rijk als het op een EV aan komt. Per situatie kan de besparing enorm verschillen. Wij hadden een zuinige lichte hybride die goedkoop was in verzekering en belasting. Nu hebben we een zware luxe Volvo. Hoewel stroom natuurlijk goedkoper is dan benzine en wij het ”gratis” laden kunnen optimaliseren gaan onze maandelijkse vaste lasten wel flink omhoog. Per saldo betekend dit in onze situatie dat wij minimaal 25000 km per jaar moeten rijden om even duur uit te zijn in vergelijking met onze oude auto. Dit gaan wij natuurlijk nooit halen. Voor ons is het een bewuste keuze om voor meer luxe te gaan met de daarbij horende hogere kosten.